Sıkıntıyı düzeltmeye çalışmak, sıkıntıdan kaçmak ya da?

Ruhsal sıkıntıyı istememek gayet doğal.

Ancak kimi zaman, sıkıntıdan kaçma hali yaşamda öyle belirleyici hale geliyor ki, yaşamı anlamlı kılan şeylerden de uzak kalmamıza neden oluyor.

Şöyle bir düşünün: hayatımıza anlam ve değer katan herşey (aile, meslek, sevgili/eş, arkadaşlık, sağlık vb.) zaman zaman sıkıntı yaşantıları ile iç içe. Sıkıntı yaşamadan işimizde ilerlememiz mümkün değil, değer verdiğimiz kişilerle ilgili olarak öyle ya da böyle zaman zaman acı çekiyoruz, sağlıklı olmak için sıkıntıya katlanmamızın gerektiği durumlar var…

Sıkıntıdan uzak durma eğilimi kimi zaman öyle ön plana çıkar ki, sıkıntı ile birlikte yaşamın anlamını da bir kenara koymuş olabiliriz. Bütün dikkat ve enerjimizi sıkıntının “geçmesine” veriyor ve bu uğurda anlamlı bulduğumuz değerlerimize aykırı hareket ediyor bile olabiliriz… Gerçekten de kimi zaman sıkıntının geçmesine harcadığımız enerji, hayatımızın büyük kısmını kaplıyor ve anlamlı bulduğumuz alanlarda küçük adımlar atmamıza bile engel oluyor olabilir.

Kimi zaman da sıkıntıdan kaçmaya öyle odaklanırız ki, yaşamımızı kendi kendimize kısıtladığımızı farketmeyiz. Sıkıntıdan kaçma eğilimi, hayatımızın kontrolünü ele geçirmiş durumda olabilir. 

Bunun alternatifi, eylemlerimizi olabildiğince sıkıntıdan bağımsız hale getirmek. Bunu yapmak için sıkıntının geçmesini beklemek, sıkıntıyı düzeltmeye çalışmak ya da sıkıntıdan kaçan bir yaşam kurmanın işe yaramadığını biliyoruz. Sıkıntıyı günlük hayatımızın beklenen bir parçası yaparak, anlamlı bulduğumuz şeylere doğru küçük adımlar atmak makul bir alternatif olabilir. Bunu yaparken sıkıntının hemen yanıbaşımızda olacağını, hiçbir yere gitmeden bize yoldaşlık edeceğini baştan bilerek hareket etmek ve dikkat ve enerjimizi sıkıntıdan çekerek anlamlı bulduğumuz şeylere yöneltmek denemeye değebilir. Sıkıntıyı kabullenme, hatta anlamlı bulduğumuz şeylere yönelirken yaşama olasılığımız bulunan sıkıntıyı yaşamaya baştan gönüllü olma derken bahsettiğimiz şey bu.

Bu bölümdeki egzersizde, bir gün boyunca tüm eylemlerinizi düşünmenizi istiyorum. Bu eylemlerden hangileri “aman …. olmasın” şeklinde kötü birşeylerin olmasını engellemeye yönelik, hangileri “bunu anlamlı buluyorum” düşüncesine paralel olarak istediğiniz, değer verdiğiniz birşeylere küçük bir adım değeri taşıyor?

Kabullenme ve Gönüllülük

Kabullenme ve Gönüllülük

Bir kitap önerisi

ACT terapi tekniğinin kurucularından olan Steven Hayes'in "Get out of your mind and into your life" kitabı, İngilizce bilenler için önerebileceğim bir kaynak.

Kitaba git